Noktalama İşaretleri Çok mu Gerekli?

Ben en çok noktalı virgülü sevdim

Herhangi bir yazıyı okurken veya önüme düzeltmem için bir metin verildiğinde hem noktalı virgülü (;) -tabii doğru yerde kullanıldıysa- hem itibarıyla sözcüğünü gördüğümde, bana yazının sahibi hakkında fikir verir. Çünkü noktalı virgülün kullanım alanını bilen azdır, onu seven de… İtibarıyla sözcüğü de çoğunlukla itibariyle şeklinde yanlış yazılır. Anlarım ki elimdeki metin, Türkçe konusunda normalin üzerinde seviyeye sahip okur yazar biri tarafından kaleme alınmış.

Editörlük uğraşım boyunca noktalama işaretleriyle ilgili olumsuz sözler sarf eden çok kişiyle karşılaştım. Özellikle üniversiteden yeni mezun birkaç genç arkadaşın noktalı virgüle ağız burun kıvırdığına şahit oldum. Üstelik bu arkadaşlar, meslek hayatları boyunca ekmeğini “yazı”dan kazanmalarını sağlayacak bölümlerden mezundu. Noktalı virgülün gerekliliğini, “nokta desen nokta değil, virgül desen virgül değil, ne işe yaradığıysa hiç belli değil” ağzıyla tartışacak değilim. Şinasi, Tanzimat Dönemi’ndeki Şair Evlenmesi eserinde ilk kez nokta (.), çizgi (-) ve ayraç () kullanarak biz okur ve yazarlara büyük bir yük mü ekledi bilemiyorum. Noktalama işaretleri Şinasi’nin kullandığı üç işaretle sınırlı da kalmadı, zamanla sayıları arttı, Türk Dil Kurumu yeni işaretler ve kurallar getirdi. Bu süreç okurken ve yazarken işimizi kolaylaştırdı mı daha mı zorlaştırdı? Bütün bu tartışmalar arasında bugün, noktalı virgülün varlığını sorguluyoruz.

Noktalama işareti, sözcüktür

Bana göre, sözcüklerle her şeyi anlatamayız. Noktalama işareti de anlatamadığımızı, anlatmaya yardımcı olan başlı başına bir sözcük. Tıpkı mesajımızı yazarak vermek yerine resim çizmek veya Whatsapp’ta emoji kullanmak gibi. Noktalama işaretlerinin sözcüklerden hiçbir farkı olmadığını kavrarsak, belki noktalı virgülle, kesme işaretiyle veya iki noktayla olan savaşı sonlandırabiliriz. Çünkü harfler de sözcükler de noktalama işaretleri de birer işaret. Onlara bir yazım kuralının sevimsiz kontrol memurları gözüyle bakmayı bırakıp niçin var olduklarını, anlamlarını ve görevlerini anlamaya çalışırsak yazmak da okumak da daha zevkli olacaktır. Sözcüklere hâkim olduğumuz kadar noktalama işaretlerine de hâkim olursak konuşup yazdığımız dil üzerindeki egemenliğimiz de o derece artacaktır. Çünkü noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını bilmemek, yazı yazmayı da bilmemektir.

telegram

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir