e-günlük

Blogu mu bloğu mu yazılır?

Blog sözcüğünün sonuna ünlü ile başlayan (sesli harf) bir ek geldiğinde “bloğu / bloğa” şeklinde yumuşayıp yumuşamadığı konusunda resmî bir ağızdan doğru bilgiye epey bir süredir ulaşmaya çalışıyordum. Telaffuzda “bloğu / bloğa” şeklinde söylenip yazı dilinde ise kelimenin sonundaki g harfinin ğ şeklinde yumuşamadığı yönünde bir görüşe sahiptim ancak bundan emin değildim. Kelimenin ek alınca hangi yazılışının doğru olduğu konusunda birçok blog yazarı arkadaş da sosyal ağlarda cevap arayışında. Hatta bazılarıyla kendi görüşlerimi paylaştım. Ancak bir edebiyatçı olarak yürüttüğüm mantığın doğru olmadığını Türk Dil Kurumunun konu hakkındaki geri bildirimiyle gördüm. Peki blog sözcüğünün doğru yazılışı nedir?

Blog sözcüğü, dilimize yabancı bir dilden girmesine rağmen Türkçe yazım kurallarına uymak zorunda. Ancak ben “blok” sözcüğünün de varlığından dolayı “blog” kelimesine ek geldiğinde yine “blogu / bloga” şeklinde yazılması gerektiğini aksi halde “blok”un ek alarak yumuşayan “bloğu / bloğa” şekliyle karışacağını “sanıyor”dum ;)

Tabii ben “blok” kelimesine ek gelince sondaki -k harfinin yumuşamayıp “bloku” şeklinde yazıldığı gerçeğini unuttum, aslında unutmadım yanlış biliyormuşum. Blok, sesli harf alınca “bloğu” şeklinde değil “bloku” şeklinde yazılıyormuş. İşte bu yüzden “ben de hâlâ Türkçeyi öğrenmeye, hatalarımı düzeltmeye devam ediyorum.” diye sürekli söyleyip duruyorum.

Türk Dil Kurumu sosyolog, psikolog, arkeolog kelimelerine de ek geldiğinde bu kelimelerin psikoloğu, sosyoloğu, arkeoloğu şeklinde yazıldığını zaten yazım kılavuzunda gösteriyor. Blog kelimesi de henüz sözlüklere ve yazım kılavuzuna girmemesine rağmen TDK’nın açıklamasına göre aynı yazım kuralarına uyarak “bloğu” şeklinde yazılıyor. Ayrıca Özgür Turanlı‘nın da 2013 yılında Türk Dil Kurumuna blog sözcüğünün doğru yazılışının nasıl olduğuna dair yaptığı yazılı başvurusuna TDK’nın verdiği bir cevap var. TDK Başkanı Prof. Dr. Mustafa S. Kaçalin imzalı cevapta “Psikolog, monolog vb. sözlere ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde sözün son ünsüzü genellikle yumuşamaktadır. Bu durum blog sözü için de geçerlidir.” açıklamasına yer veriliyor.

11 yıldır elim “blogu” yazmaya alışık olduğu için kelimenin doğru yazılışını öğrendikten sonra bile aynı yazının içinde hem “blogu” hem “bloğu” olarak yazma gibi bir ikileme düşmeye devam ediyorum. Kelimenin doğru yazılışına alışmam biraz zaman alacak gibi görünüyor ;)

Bu arada TDK’ya “hâlâ, kâğıt, kâr” gibi kelimelerde şapkanın (doğru ifadesiyle a harfindeki düzeltme işaretinin) kaldırıldığına dair etrafta dönen dedikoduyu da sordum. Yetkili, kesinlikle kalkmadığını söyledi. Zaten yazım kılavuzunun güncel son baskısında da “hâlâ, kâr, kâğıt” örneklerini görmeye devam ediyoruz.

Türkçe yazım kuralları konusunda kafası karışanlara, gazete veya dergilerdeki yazılışlara, Türkçe bilgisine güvendikleri arkadaşlarına bakmak yerine Türk Dil Kurumunu arayarak (0 312 457 52 00), onlara e-posta atarak (bilgi@tdk.gov.tr) birinci ağızdan sorularının cevaplarını almalarını öneririm. Ayrıca TDK’nın yazım kılavuzunun son baskısından kontrol edilir veya TDK’nın internet sitesindeki çevrim içi  yazım kılavuzuna bakılırsa daha sağlıklı olur.

Blog Yazarları Çalıştayı 2‘de söylediğim gibi: İnterneti bloglar, blogları da Türkçe kurtaracak!

Bir önceki Marmara Üniversitesi Yüksek Lisans Maceram başlıklı yazımda Marmara Üniversitesi Bilişim Yüksek Lisans, Marmara Üniversitesi İletişim Bilimleri Yüksek Lisans ve post-truth nedir hakkında bilgiler bulabilirsiniz.

Bu yazılarım da hoşunuza gidebilir

36 Yorumlar

    • Yanıtla e-vren günlüğü 16 Eylül 2017 at 10:29

      Bu konuda ortak bir tutum içinde olmak zor Taner ancak dil, “bence”lerle şekillenmez, dil kuralları keyfiyete bakmaz. Türk Dil Kurumunun dediği mi yoksa dil konusunda lisansı olmayanların “bana göre”lerine göre mi hareket edeceğiz? Hastalıklı bir bakış açısı, sosyal medyada bu tarz hareket edenleri sıklıkla görüyoruz maalesef ama neyse ki bilinçlenenler çoğunlukta, sayıları eskisi kadar çok değil.

  • Yanıtla Kasım YENİYAPAN 07 Ağustos 2017 at 17:34

    Çok yanlış kullanıyomuşum ben ama sağlık olsun artık bloğumda doğru şekilde kullanırım :)

  • Yanıtla Ece Evren 04 Ağustos 2017 at 21:08

    Bloglarımız bizim, ne güzel değil mi Evren oğlum. İyi ki benim de bir bloğum var.
    Ben hep yumuşar diye düşünüp öyle yazardım. Lakin teyit etmen çok iyi oldu. Teşekkürler, sevgiler oğlum :)

    • Yanıtla e-vren günlüğü 04 Ağustos 2017 at 21:10

      Bilinçli bir şekilde blog kelimesinin doğru kullanmana çok sevindim Ece Ablacım. Bloglarımızın varlığının ne güzel ne kıymetli olduğu noktasında sana kesinlikle katılıyorum. TDK’dan bilgi alınca ben de rahatladım yazım konusunda.

  • Yanıtla Tatil Fotoğrafı Çekmenin 9 Yolu 25 Temmuz 2017 at 09:33

    Hocam paylaşım için teşekkürler. Fotoğrafçılık ile ilgili de yazılar yayınlarsan seni seve seve takip ediyorum zaten daha çok takip ederim :)

  • 1 2 3 4

    Bir yorum yazın