e-vren sözlüğü

Abesle İştigal Etmek

[important color=red title=”e-vren sözlüğü (2)”]Abesle iştigal etmek: Bu deyimdeki “abes”in kelime anlamı gereksiz, lüzumsuz‘dur ve Arapça’dır. İştigal de uğraşma, meşgul anlamına gelen Arapça bir sözcüktür. Böylece bu deyim,yararsız uğraşlarla vakit öldürmek anlamına gelmektedir.

Naçiz: Atatürk’ün Benim naçiz vücudum elbet birgün toprak olacaktır sözünden hatırladığımız bu sözcük değersiz, önemsiz anlamına gelmektedir ve Farsça bir kelimedir.

Afakan: Arapça’dan dilimize geçmiştir ve çarpıntı, sıkıntı anlamına gelmektedir. Afakanlar bastı! şeklinde yaygın bir kullanımı vardır. [/important]

Kullandığımız kelimelerin sözlük anlamlarını bilmiyor olmamız, bir yere kadar kabul edilebilir bir eksiklik olabilir ama özellikle cep telefonu mesajlarında ve internet yazışmalarında sözcükleri “tasarruf” saçmalığıyla yanlış ya da eksik yazmak kabul edilebilir bir durum değildir.

İnternetin, gençlerin Türkçesini bozduğundan mı şikayet edelim, televizyonun saça sapan Türkçesinden mi yoksa reklamların Türkçe ile dalga geçmesinden mi… Yıllardır Türkçe özellikle medya ve teknoloji tarafından katlediliyorken aynı şekilde bunlara haklı tepkiler de yükseliyor. Ama değişen bir şey yok. Sanırım bütün bu saçmalıkların önüne  Türkçe’nin doğru kullanımıyla ilgili çok sert kanunların çıkartılması ile geçebileceğiz. Fransız gençleri de Fransızca’yı internette komik duruma düşürüyor mu, Fransız reklam ajansları Fransızca ile kelime oyunları yapıp onu dalgaya alıyor mu bilmiyorum ama Fransa’da Fransızca dışında başka bir dilde yazılı, görsel reklam metni oluşturmanın kesinlikle yasak olduğunu biliyorum. Oysa biz yıllardır Türkçe konuşup ingilizce isimli ürünler yiyoruz. [bkz.]

e-vren günlüğü’ne gelen yorumların yazım hatalarını eskiden düzeltirdim ve yorumu öyle yayına sokardım. Baktım ki bu yanlışların sonu yok ve onları düzeltmek tam bir sabır işi. Son bir yıldır çoğu yorumu sinir bozucu yazım yanlışlarısebebiyle onaylamayıp siliyorum. Beni en çok kızdıran ise Fen-Edebiyat mezunları ve formasyon ile ilgili yazılarıma gelen yorumlardaki berbat Türkçe. Kızıyorum çünkü o yazıya yorum yapanların çoğu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğrencisi ya da mezunu olduğunu belirtiyor. Oysa yorumundaki Türkçe’ye ve yazıma baksanız Türkçe’yi yeni yeni öğrenen bir İngiliz genç zannedersiniz!

Türkçe, adı üstünde ana dilimiz ise buna sadece sahip çıkması gereken Türkologlar, edebiyatçılar ya da TDK’nın başındakiler değildir. Vatandaş olarak herkesin, bu ülkede Türkçe eğitim alan her öğrencinin de ana dili adına yapılan yanlışları, eksiklikleri dile getirmesi, düzeltmeye çalışması boynunun borcudur. Türkçe, keyfi kullanılamayacak ve dört elle sahiplenilecek kadar hepimizindir.

Bu yazının bibliyografyası:
Türkçe Sözlük; TDK
Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat; Ferit Devellioğlu

evrengunlugu.net, 5. yılında sosyal sorumluluk gereği Türkiye Omurilik Felçlileri Derneğinin kampanya ve projelerini destekleme kararı almıştır. Ziyaretçilerini de TOFD’a destek olmaya davet etmektedir. TOFD’a ulaşın; gönüllü olun; 3430‘a boş bir sms atarak “Akülü Tekerlekli Sandalye Kampanyası”na 5 TL’lik bağışta bulunun.

Bu yazılarım da hoşunuza gidebilir

4 Yorumlar

  • Yanıtla Hikmet Gezer 19 Eylül 2009 at 13:33

    Merhaba Evrenciğim ben de bir ekleme yapmak istedim bu güzel uygulamana: Naciz dediğin gibi Farsça’dan gelmedir ve Na-çiz şekli aslıdır. Bu da Hiçbir şey anlamına da gelmektedir. Ben böyle bir anlamının olduğunu da hatırlıyorum. Kelimelerinin en ateşli takipçisiyim. Ellerine sağlık..

  • Yanıtla haLis 19 Eylül 2009 at 00:55

    Bence herkes bunu kendi düşünmeli.. Çünkü birini bir şekilde bu konu yüzünden uyarınca ya da bilgi verince nedense daha da artıyor. Ben bundan iki sene önce MFC (mangafanclub) forumunun Türkçe Müzik bölümünün moderatörüydüm ve açılan konularda yazılan mesajlarda Türkçeye uygun olmasına dikkat ederdim. Msn Türkçesi dediğimiz Türkçe ile yazılan mesajları kırmızı renkle düzeltip öyle yayınlardım ya da silip özel mesaj gönderip uyarırdım. Fakat artık inadına mı bilmiyorum bu durum düzeleceğine artardı. Gençlerimizin (ki ben dahil) bazı şeyleri kendileri düşünmesi lazım. Çünkü dışarıdan bir fikir bir uyarı bir düzeltme halinde tam tersini yapıyorlar. Ah gençlik ah..

  • Yanıtla Hülya 18 Eylül 2009 at 20:35

    Çok önemli bir konuya daha imza attın Evren. Sana katılıyorum. Günlük konuşma dilimde dikkat etmeye çalışıyorum fakat internette yazışırken klavyeyi hızlı kullanmadan ya da (kullanamamadan) kaynaklanan sorunlar nedeniyle bazen kelimelerde harfler eksik yazılabiliyor. Ben bu hatayı çok yapıyorum kızıyorum kendime çoğu zaman.
    Yeni çıkan cep telefonlarında modelini bilemiyorum fakat sesli harflerin olmadığını ya da yeni nesil gençlerin mesajları sesli harfleri çıkartarak yazdığını bunu da konuşma diline yansıttıklarını böylelikle Türkçe´nin yok olduğunu her gün görüyorum. Madem bu ülke bu dil bu topraklar bu kültür bizim o zaman sahip çıkmalıyız. Sadece sözümüzle değil tüm görevlerimizi yerine getirip bilincimizi kullanarak sahip çıkmalıyız.

  • Yanıtla Hasan 18 Eylül 2009 at 20:02

    Çok güzel bir değinim olmuş. Teşekkürler duyarlılığınız için.

  • Bir Cevap Yazın